Το μποϊκοτάζ του Μουντιάλ δεν είναι… παιχνιδάκι, αλλά η LEGO θα μπορούσε να το κάνει
Στην ιστορία των μεγάλων αθλητικών διοργανώσεων έχουν γίνει μποϊκοτάζ για διάφορους λόγους. Κι όταν λέμε μποϊκοτάζ (boycottage), αναφερόμαστε στον όρο που κατά το Διεθνές Δίκαιο χαρακτηρίζεται ως «ειρηνικό μέτρο πίεσης» και ουσιαστικά εννοούμε την εμπορική απομόνωση, την άρνηση μιας εμπορικής σχέσης. Προφανώς, στις μεγάλες διοργανώσεις, αλλά και στις μικρότερες, υπάρχουν κάμποσες τέτοιου είδους εμπορικές-οικονομικές συνδέσεις.
Στο επίπεδο των Ολυμπιακών Αγώνων, έχουν γίνει μεγάλα μποϊκοτάζ. Το 1980 οι ΗΠΑ μποϊκόταραν τη διοργάνωσης της Μόσχας, λόγω της εισβολής των σοβιετικών στο Αφγανιστάν τον Δεκέμβρη 1979. Όπως δίδαξε η ιστορία, ίσως εκνευρίστηκαν επειδή ήθελαν να εισβάλουν εκείνοι πρώτοι και τους πρόλαβαν για μία ακόμα φορά, όπως με το ταξίδι στο διάστημα.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, το καλοκαίρι του 1984, οι Ολυμπιακοί Αγώνες έγιναν στο Λος Άντζελες. Η Σοβιετική Ένωση, παρέα με… συντρόφους της, ανταπέδωσαν και μάλιστα διοργάνωσαν ταυτόχρονα δικούς τους αγώνες, ονομάζοντάς τους «Αγώνες Φιλίας».
Υπήρξαν και φορές που υπό την απειλή ενός μποϊκοτάζ, ακόμα και τα (ναζιστικά) σίδερα λύγισαν. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936, παρά το γεγονός ότι ο Αδόλφος Χίτλερ είχε πει και είχε γράψει στην επίσημη εφημερίδα του Ναζιστικού Κόμματος, «Völkischer Beobachter», πως δεν θα αγωνιστούν μαύροι και εβραίοι, όχι μόνο αγωνίστηκαν, πήραν ιστορικά μετάλλια (όπως ο Τζέσε Όουενς), ενώ στη γερμανική αποστολή έλαβε μέρος και η εβραϊκής καταγωγής ξιφομάχος, Έλεν Μάιερ. Όσο… προκλητικό κι αν ακούγεται, συνέβη, γιατί -όπως αποδεικνύεται καθημερινά- τα οικονομικά συμφέροντα έχουν καταλήξει να είναι ασύγκριτα μεγαλύτερα από τις ιδεολογίες.
Πλέον, ένα ερώτημα που γεννάται και τελικά ήδη μελετάται από πολλούς αρμόδιους, ειδικούς, έως και ειδήμονες στα γεωπολιτικά ζητήματα των σπορ, όπως για παράδειγμα ο βρετανός καθηγητής και πηγή ανεξάντλητης πληροφορίας, Σάιμον Τσάντγουικ, είναι το εξής: Το Παγκόσμιο Κύπελλο, το οποίο είναι προγραμματισμένο να διεξαχθεί στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ το καλοκαίρι του 2026, θα μπορούσε να υποστεί ένα είδος μποϊκοτάζ;
Το δεύτερο ερώτημα, που ουσιαστικά ακολουθεί το πρώτο, είναι το ποιος θα μποϊκοτάρει ποιόν και γιατί.
Για την ηθική αποφασίζει η αγορά
Μία περίπτωση, θα μπορούσε να αφορά ένα μποϊκοτάζ μιας χώρας λόγω της παρουσίας του Ιράν στο τουρνουά. Μία άλλη περίπτωση θα μπορούσε να είναι το μποϊκοτάζ… κάποιων (ομάδων ή οργανισμών), για τις πρακτικές και τις διαθέσεις της Κυβέρνησης Τραμπ. Για όσα συμβαίνουν με την Γροιλανδία ή σε εσωτερικά ζητήματα, όπως αυτά που έχουν προκύψει με τους πράκτορες της ICE, οι οποίοι περιπολούν και σκοτώνουν στους δρόμους της Αμερικής.
Θα μπορούσε επίσης, η «πηγή» του μποϊκοτάζ να είναι το συλλογικό ασυνείδητο που γίνεται συνείδηση. Δηλαδή, οι άνθρωποι, ως κοινό (φίλαθλο στη συγκεκριμένη περίπτωση), αλλά και ως και καταναλωτές, να στραφούν ενάντια σε εμπορικούς εταίρους διοργανώσεων ή ομοσπονδιών. Να ασκήσουν πίεση, όπως άσκησαν οι οπαδοί της Μπάγερν Μονάχου και τον Αύγουστο του 2025 ανάγκασαν τον σύλλογο από τη Βαυαρία να σταματήσει τη συνεργασία του (η Άρσεναλ δεν το έκανε) με το «Visit Rwanda», που αποτελεί τον τουριστικό βραχίονα της Κυβέρνησης της αφρικανικής χώρας.
Βέβαια, δύο μέρες πριν η Μπάγερν πάρει την σημαντική εταιρική απόφαση, είχε ήδη συμφωνήσει για μία αντίστοιχη χορηγία με την αεροπορική εταιρεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, «Emirates Airlines».
Οι επτά «φιλικοί» εταίροι
Ας έρθουμε όμως στο «σήμερα» ή για την ακρίβεια στο «αύριο». Η FIFA οργανώνει την ατζέντα της για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026, που θα διεξαχθεί από τις 11 Ιουνίου έως τις 19 Ιουλίου σε 16 πόλεις, στο Μεξικό, στον Καναδά και στις ΗΠΑ.
Σε αυτή την εμπορική συνεργασία που καταλήγει σε ποδοσφαιρικούς αγώνες, η Διεθνής Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου, έχει αμέτρητες συμφωνίες-χορηγίες και επτά σημαντικούς εταιρικούς: τις αμερικάνικες Coca Cola και Visa, τη γερμανική Adidas, τη νοτιοκορεάτικη Hyundai/Kia, την πετρελαϊκή Aramco από τη Σαουδική Αραβία και την κινέζικη Lenovo.
Οι περισσότεροι εταίροι, όλοι εκτός από την Lenovo για την ακρίβεια, «κατάγονται» από… φιλικούς κύκλους της Κυβέρνησης Τραμπ και πληρώνουν ετησίως ο καθένας από 70 έως 100 εκατομμύρια δολάρια για να βρίσκονται στη λίστα των partners της FIFA. Στο όλο πλαίσιο, αξίζει να σημειωθεί πως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ εντάχθηκαν προσφάτως στο νεοσύστατο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ.
Οι «επτά» δεν έχουν κανέναν λόγο να δημιουργήσουν πρόβλημα στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Ακόμα κι αν για κάποιον ηθικό λόγο ένιωθαν την ανάγκη να το κάνουν, οι ρήτρες παραβίασης των υπογεγραμμένων συμβάσεων και οι πιθανές επιπτώσεις στην αγορά, θα ήταν τόσο μεγάλες, ικανές να… πνίξουν κάθε δίκιο τους. Υπάρχουν όμως, κάποιοι άλλοι συνεργάτες της FIFA, που θα μπορούσαν να μην το πνίξουν αν η κατάσταση εκτραχυνθεί και οι πιέσεις του Λευκού Οίκου γίνουν ανυπόφορες.
Made in… Denmark
Στα τέλη του 2025, η δανέζικη εταιρεία πλαστικών παιχνιδιών, LEGO, ανακοίνωσε μία σημαντική συνεργασία με την FIFA ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026.
Πρόκειται για μία εταιρεία «κολοσσό» με 11 δισεκατομμύρια έσοδα τον χρόνο, αλλά και έναν όμιλο που ανήκει στην πανίσχυρη οικογένεια Κρίστιανσεν. Το πρώτο μέρος της συνεργασίας αφορά την κυκλοφορία ενός τροπαίου του Παγκοσμίου Κυπέλλου σε κλίμακα 1:1, το οποίο κατασκευάζεται με τα γνωστά πλαστικά τουβλάκια και είναι εδώ και λίγο καιρό διαθέσιμο στην αγορά.
Η LEGO, εδώ και δεκαετίες, διατηρεί ένα δημόσιο προφίλ που καθορίζεται -μεταξύ άλλων- από την στήριξη του αισθήματος του κόσμου. Ασκεί πολιτικές πιέσεις σχετικά με την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, συνεργάζεται με την UNICEF και συμμετέχει σε κοινωνικές εκστρατείες δικαιοσύνης, όπως το Black Lives Matter. Ακόμα και το motto της στις διαφημίσεις εστιάζει σε μία γοητευτικά αισιόδοξη εικόνα: «Να εμπνεύσουμε και να αναπτύξουμε τους κατασκευαστές του αύριο».
Αν και η Δανία, ως εθνική ομάδα, ακόμα δεν έχει προκριθεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο, η LEGO πρόκειται να εκπροσωπήσει τη χώρα στην Αμερική. Θυμίζουμε σε αυτό το σημείο, πως η Γροιλανδία, που τόσο πολύ θέλει να προσαρτήσει στις ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ, ανήκει στη Δανία. Η ένταση μεταξύ των δύο χωρών που έχει δημιουργηθεί, έχει επεκταθεί σε σημείο εμπλοκής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.
«Αυτό που θα έπρεπε να είναι μια παγκόσμια γιορτή του ποδοσφαίρου, τώρα γίνεται πιθανώς το πιο αμφιλεγόμενο τουρνουά στην ιστορία του αθλήματος», λέει ο Σάιμον Τσάντγουικ, ο οποίος διδάσκει σε πανεπιστήμια σε όλο των κόσμο, σχετικά με τη γεωπολιτική και την οικονομία στον αθλητισμό. Έχει γράψει βιβλία και στο παρελθόν έχει συνεργαστεί με τη FIFA, συλλόγους όπως η Μπαρτσελόνα και εταιρείες όπως η Adidas.
«Θα χρειαστεί ένα θαύμα από τη FIFA και τις ΗΠΑ αν δεν θέλουμε οι αντιπαραθέσεις να συνεχίσουν να κεντρίζουν την προσοχή», προσθέτει.
Το τελευταίο κεφάλαιο
Η απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, η ένταση με το Ιράν, η αναστολή των αδειών μόνιμης διαμονής εντός των ΗΠΑ, η κρίση στη Γροιλανδία, οι εκτελέσεις του ICE, ήταν μερικά από τα θέματα που όλα τους προέκυψαν τον Γενάρη του 2026. Έτσι κύλησε ο πρώτος μήνας του νέου έτους και τον πρώτο λόγο σε αυτή την δυστοπική πραγματικότητα είχε η Κυβέρνηση Τραμπ.
Η εφημερίδα «Guardian» ανέφερε πρόσφατα ότι οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (UEFA) έχουν συζητήσει το ενδεχόμενο μποϊκοτάζ σε περίπτωση που η αμερικανική προσάρτηση της Γροιλανδίας γίνει πραγματικότητα.
Για τον καθηγητή Τσάντγουϊκ, το μποϊκοτάζ δεν είναι ρομαντική φαντασίωση. Είναι μία σύνθετη κατάσταση, πολύ δύσκολο να εφαρμοστεί όμως, σε βαθμό που θα… ακουμπήσει τη διοργάνωση. Επίσης, θυμίζει, πως διακυβεύονται πάρα πολλά χρήματα και για την Ευρώπη σε αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο. «Περισσότεροι από τους μισούς αγγλικούς συλλόγους της Premier League ανήκουν σε Αμερικανούς επενδυτές, οι περισσότερες ομάδες της γερμανικής Bundesliga έχουν γραφεία στις ΗΠΑ και συμφωνίες χορηγίας με εταιρείες, με κορυφαίες αμερικανικές εταιρείες όπως η Nike. Ο ισπανόφωνος πληθυσμός στις ΗΠΑ αποτελεί σημαντική αγορά για την ισπανική La Liga».
Γι’ αυτό, αν παρθεί απόφαση για μποϊκοτάζ πιθανότατα θα ληφθεί από ευρωπαίους πολιτικούς και όχι από ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες ή εταιρικούς συνεργάτες που άλλαξαν άποψη. Και ναι μεν το μποϊκοτάζ του Παγκοσμίου Κυπέλλου δεν είναι μία εύκολη υπόθεση, αλλά η LEGO μπορεί να το κάνει να μοιάζει με… πλαστικό παιχνιδάκι. Θα πρέπει όμως, να αναλογιστεί και τις συνέπειες.
Το 40% των 11 δισεκατομμυρίων ετήσιου τζίρου της LEGO, έρχεται από το καταναλωτικό κοινό των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, αλλά πρόκειται για μία εταιρεία που στο παρελθόν τα έχει… βάλει με τη Shell. Πριν από μία δεκαετία σταμάτησε τη συνεργασία της με την βρετανική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου, λόγω μιας παράνομη γεώτρησης στην Αρκτική. Τώρα, απειλείται ένα ολόκληρο νησί της Αρκτικής που, εκτός όλων των άλλων, ανήκει και στην πατρίδα της.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ρεπουμπλικανή πολιτικός θέλει να επιτρέψει στους φιλάθλους να οπλοφορούν σε γήπεδο του NBA
Κι άλλος νεκρός στη Μινεσότα από πυρά της ICE - To ΝΒΑ ανέβαλε τον αγώνα των Τίμπεργουλβς
Από τη Nike έως τον Κριστιάνο: Οι δασμοί του Τραμπ απειλούν κολοσσούς του παγκόσμιου αθλητισμού
