To μοναδικό Μουντιάλ που δεν είχε τελικό - Τι συνέβη
Το 1950, το Μουντιάλ μπήκε στην ιστορία ως η μοναδική διοργάνωση χωρίς τελικό, με τον τίτλο να κρίνεται σε έναν «τελικό όμιλο» και το θρυλικό «Μαρακανά» να γράφει το πιο δραματικό φινάλε του θεσμού.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
Με μεγάλο μέρος της Ευρώπης να προσπαθεί ακόμη να ανακάμψει από την αναταραχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η FIFA αποφάσισε να αναθέσει το Μουντιάλ στη Νότια Αμερική και συγκεκριμένα στη Βραζιλία το 1950. Το ποδόσφαιρο γινόταν όλο και περισσότερο η «θρησκεία» που παραμένει μέχρι σήμερα στη χώρα του καφέ.
Οι Βραζιλιάνοι ήδη από το 1945 είχαν επιχειρήσει τον «εκδημοκρατισμό» της χώρας, ο οποίος επιβλήθηκε με πραξικόπημα κατά του τότε δικτάτορα Ζετούλιο Βάργκας και εκλογές, στις οποίες οι δύο βασικοί υποψήφιοι ήταν ένας στρατάρχης κι ένας πτέραρχος. Το Μουντιάλ, πάντως, και πάλι είχε σοβαρά προβλήματα, γι’ αυτό και συμμετείχαν μόνο 13 ομάδες (αντί για 16), παρ’ ότι έγιναν κανονικά προκριματικά. Οι διοργανωτές έκοψαν κι έραψαν το πρόγραμμα στα μέτρα τους, ευελπιστώντας να διευκολύνουν ακόμα περισσότερο την πολύ δυνατή ομάδα τους.
Τρεις από τις ομάδες που είχαν εξασφαλίσει την πρόκριση (Ινδία, Σκωτία, Τουρκία), καθώς και η Γαλλία που προσκλήθηκε εκ των υστέρων, τελικά δεν συμμετείχαν, μόλις ενημερώθηκαν για το πρόγραμμα των αγώνων. Αυτό προέβλεπε να δώσουν το πρώτο τους παιχνίδι στον Νότο, στο Μπέλο Οριζόντε, και μέσα σε μόλις τρεις ημέρες να αγωνιστούν ξανά στο Ρεσίφε, που απέχει περίπου 2.100 χιλιόμετρα προς τον Βορρά. Δεδομένου ότι δεν υπήρχαν εσωτερικές πτήσεις εκείνη την εποχή, η μετακίνηση έπρεπε να γίνει οδικώς, με ένα εξαντλητικό ταξίδι 36 ωρών με λεωφορείο!
Γιατί το Μουντιάλ του 1950 δεν είχε τελικό
Οι διοργανωτές από τη Βραζιλία προχώρησαν ακόμα και σε αλλαγή του format, θέλοντας να έχουν τον απόλυτο έλεγχο. Έτσι, το συγκεκριμένο Μουντιάλ έμεινε στην ιστορία ως το πρώτο και μοναδικό χωρίς τελικό. Οι τέσσερις ομάδες που τερμάτισαν πρώτες στους ομίλους συγκροτούσαν έναν τελικό όμιλο και ο τίτλος κρινόταν βάσει βαθμολογίας. Παρότι το τελευταίο παιχνίδι, ανάμεσα στη Βραζιλία και την Ουρουγουάη, ουσιαστικά έκρινε το τρόπαιο (με το περίφημο «Μαρακανάζο» και τη νίκη της Ουρουγουάης με 2-1), τυπικά δεν επρόκειτο για τελικό.
Γιατί όμως έγινε αυτό; Μετά την ακύρωση των τουρνουά του 1942 και του 1946 λόγω του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η FIFA επέστρεψε με μια πειραματική μορφή. Το Μουντιάλ του 1950 χρησιμοποίησε μια τελική φάση ομίλων αντί για νοκ άουτ γύρους, με τέσσερις ομάδες (Βραζιλία, Ουρουγουάη, Ισπανία και Σουηδία) να αγωνίζονται σε κυκλική διαδικασία για να αναδειχθεί ο πρωταθλητής. Αυτή η μορφή σήμαινε ότι ο τελευταίος αγώνας (Βραζιλία εναντίον Ουρουγουάης) μετατράπηκε σε de facto τελικό. Η FIFA επέλεξε αυτό το πειραματικό format, καθώς ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος είχε οδηγήσει στην ακύρωση των διοργανώσεων του 1942 και του 1946.
Αυτό το σύστημα έκανε ώστε ο τελευταίος αγώνας, Βραζιλία εναντίον Ουρουγουάης, να λειτουργεί ουσιαστικά σαν τελικός. Η Βραζιλία χρειαζόταν μόνο μια ισοπαλία για να κατακτήσει το πρώτο της Παγκόσμιο Κύπελλο, ενώ η Ουρουγουάη έπρεπε να κερδίσει για να πάρει τον τίτλο.
Ετσι, στις 16 Ιουλίου 1950, 199.854 οπαδοί (αν και αυτός ήταν ο επίσημος αριθμός, πιστεύεται ευρέως ότι πάνω από 200.000 άνθρωποι), γέμισαν ασφυκτικά το στάδιο Μαρακανά, η μεγαλύτερη προσέλευση στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου, για να παρακολουθήσουν τη σπουδαία και ιστορική αυτή αναμέτρηση.
«Εσείς, που δεν έχετε αντίπαλους σε ολόκληρο το ημισφαίριο», δήλωσε ο δήμαρχος του Ρίο ντε Τζανέιρο, Άντζελο Μέντες ντε Μοράες, σε μια ομιλία πριν από τον αγώνα. «Σας χαιρετίζω ήδη ως νικητές!».
Τελική βαθμολογία τελικού ομίλου
- Ουρουγουάη — 4 βαθμοί (πρωταθλήτρια)
- Βραζιλία — 4 βαθμοί
- Σουηδία — 2 βαθμοί
- Ισπανία — 1 βαθμός
«Πατήστε και ουρήστε πάνω σε αυτές τις εφημερίδες»
Μια άλλη ομιλία βρισκόταν σε εξέλιξη στα αποδυτήρια της Ουρουγουάης. Ο Χουάν Λόπεζ είπε στους παίκτες του να υιοθετήσουν αμυντική στάση. Όταν έφυγε από τα αποδυτήρια, ο αρχηγός Βαρέλα τους διέταξε να αγνοήσουν τον προπονητή. «Ο Χουανσίτο είναι καλός άνθρωπος, αλλά σήμερα κάνει λάθος», δήλωσε ο τότε 32χρονος Βαρέλα.
«Αν παίξουμε αμυντικά, η μοίρα μας δεν θα είναι διαφορετική από της Ισπανίας ή της Σουηδίας».
Η Βραζιλία, έχοντας ανάγκη μόνο από ισοπαλία, αντιμετώπισε την Ουρουγουάη σε αυτό που όλοι υπέθεσαν ότι θα ήταν στέψη και στο τέλος γνώρισε την ήττα, όπως προαναφέραμε με 2-1. Μετά τον αγώνα, ο Βαρέλα άφησε την υπόλοιπη ομάδα και βγήκε για ποτό σε μπαρ κατά μήκος της Κοπακαμπάνα. Παρηγόρησε ευγενικά τους συντετριμμένους ντόπιους. «Συνειδητοποίησα ότι ήταν καλοί άνθρωποι», είπε ο Ουρουγουανός. «Τότε κατάλαβα πόσο πολλά σήμαινε αυτός ο αγώνας για αυτούς».
Μάλιστα, την ημέρα του αγώνα, το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Mundo» έγραφε με μεγάλα γράμματα «Εδώ είναι οι παγκόσμιοι πρωταθλητές», συνοδευόμενο από φωτογραφία της εθνικής Βραζιλίας. Εξοργισμένος, ο Βαρέλα αγόρασε 20 αντίτυπα, τα σκόρπισε στο πάτωμα των τουαλετών του ξενοδοχείου της αποστολής της Ουρουγουάης, έγραψε με κιμωλία στους καθρέφτες τη φράση «Πατήστε και ουρήστε πάνω σε αυτές τις εφημερίδες» και στη συνέχεια γύρισε στο εστιατόριο του ξενοδοχείου, δίνοντας εντολή στους συμπαίκτες του να πάνε στην τουαλέτα και να ακολουθήσουν τις οδηγίες του.
Οι συνέπειες
Η ήττα τραυμάτισε τόσο βαθιά τη Βραζιλία που ο όρος «Maracanazo» (χτύπημα στο Μαρακανά) εισήλθε στη γλωσσική διάλεκτο. Η ήττα επηρέασε την κουλτούρα του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου για δεκαετίες, δημιουργώντας ένα ψυχολογικό βάρος που διήρκεσε μέχρι το 1958.
Η Βραζιλία φορούσε λευκές φανέλες το 1950. Μετά την ήττα, εγκατέλειψε για πάντα το λευκό, υιοθετώντας την εμβληματική κίτρινη φανέλα για να ξεχάσει την οδυνηρή ανάμνηση. Η λευκή εμφάνιση έγινε σύμβολο αποτυχίας.
Ο δεύτερος τίτλος της Ουρουγουάης στο Παγκόσμιο Κύπελλο (μετά το 1930) εδραίωσε την ιδιότητά της ως πρώιμου γίγαντα του ποδοσφαίρου. Ο Αλτσίδες Γκίτζα, ο οποίος σκόραρε το νικητήριο γκολ, έγινε εθνικός ήρωας. Η περίφημη φράση του ήταν: «Μόνο τρεις άνθρωποι κατάφεραν να σωπάσουν το Μαρακανά: ο Πάπας, ο Φρανκ Σινάτρα και εγώ».
Γιατί η FIFA δεν ξαναχρησιμοποίησε ποτέ ξανά αυτή τη μορφή
Η μορφή του 1950 είχε σημαντικά προβλήματα που οδήγησαν τη FIFA στην επιστροφή στους τελικούς νοκ άουτ:
- Δεν υπάρχει κρίσιμος τελικός αγώνα
- Μπερδεμένο για τους φιλάθλους
- Άνισο μέγεθος ομάδων
- Επιπλοκές προγραμματισμού
Επειτα, από το 1954 και έπειτα κάθε Μουντιάλ έχει τελικό. Το πείραμα του 1950 απέδειξε ότι το ποδόσφαιρο χρειάζεται έναν κρίσιμο αγώνα πρωταθλήματος για να αναδείξει σωστά τον πρωταθλητή του. Η μοναδική μορφή του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1950 δημιούργησε μία από τις πιο δραματικές στιγμές του ποδοσφαίρου. Το Μαρακανάσο παραμένει η μεγαλύτερη ανατροπή στην ιστορία της διοργάνωσης, τραυματίζοντας τη Βραζιλία και δοξάζοντας την Ουρουγουάη στον ίδιο βαθμό.
Οι συνθέσεις των δύο ομάδων
Ουρουγουάη:
Προπονητής: Χουάν Λόπες
Ενδεκάδα: Ρόκε Μαπισί, Ματίας Γκονσάλες, Εουσέμπιο Τεχέρα, Σούμπερτ Γκαμπέτα, Ομπντούλιο Βαρέλα, Βίκτορ Ροντρίγκες Αντράδε, Αλσίδες Γκίτζια, Χούλιο Πέρες, Όσκαρ Μιγκές, Χουάν Σκιαφίνο, Ρούμπεν Μοράν
Βραζιλία:
Προπονητής: Φλάβιο Κόστα
Ενδεκάδα: Μπαρμπόσα, Αουγκούστο, Ζουβενάλ, Μπάουερ, Ντανίλο, Μπιγκόντε, Φριάκα, Ζιζίνιο, Αντεμίρ ντε Μενέζες, Ζαΐρ, Τσίκο
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ο «βασιλιάς» Σαλάχ φόρουσε τζόκεϊ στην επίσημη φωτογράφηση της Εθνικής Αιγύπτου (video)
Χαμός με τα εισιτήρια των φίλων του Ιράν - Η Ομοσπονδία καταγγέλει ότι ανακλήθηκαν!
