Οι καπνοβιομηχανίες επέστρεψαν… ύπουλα στη Formula 1 - Καταγγελίες για χορηγούς των Ferrari και McLaren
Πάνω στο μονοθέσιο της Scuderia Ferrari υπάρχει ένα λογότυπο της Zyn και στην Mclaren ένα αντίστοιχο της Velo. Πρόκειται για προϊόντα της Philip Morris και της British American Tobacco.
To 2006, η Fédération Internationale de l'Automobile (FIA), δηλαδή η διοργανώτρια αρχή της Formula 1, επέλεξε (ή αναγκάστηκε) να αλλάξει την πολιτική της όσον αφορά στις καπνοβιομηχανίες που ήταν για δεκαετίες ο βασικός χορηγός των ομάδων που συμμετέχουν στο πρωτάθλημα. Μία διαδικασία που ουσιαστικά είχε ξεκινήσει από τις αρχές του 2000, απλώς τότε ο… κλοιός άρχισε να στενεύει.
Μέχρι το 2001, τα λογότυπα παραδοσιακών καπνικών προϊόντων κυριαρχούσαν στις πίστες, παρά το γεγονός ότι από τον Οκτώβριο του 1989, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε εκδώσει την οδηγία 89/552/ΕΟΚ με την οποία απαγόρευε την διαφήμιση προϊόντων καπνού σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Στη Γαλλία, το Ιανουάριο του 1991, ψηφίστηκε ο «νόμος Evin», ο οποίος θέσπιζε την πλήρη απαγόρευση της διαφήμισης καπνού και αλκοόλ εντός της χώρας. Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους στην Ιταλία πέρασε το υπουργικό διάταγμα 425, απαγορεύοντας επιπλέον κάθε τηλεοπτική διαφήμιση προϊόντων καπνού σε άμεση ή έμμεση μορφή.
Για χρόνια όμως, οι πιο… θεριακλήδες της Formula 1, ομάδες όπως η Ferrari, η Williams ή η McLaren, αλλά στην πραγματικότητα ουδεμίας εξαιρούμενης, κατά κάποιον τρόπο επέλεγαν να πληρώσουν βαριά πρόστιμα, που έφθαναν και ξεπερνούσαν σε κάποιες περιπτώσεις τα 30 εκατομμύρια ευρώ, παρά να αποχωριστούν τα αστρονομικά κέρδη από τις διαφημίσεις… πακέτων της Camel, της Marlboro, της West και της Rothmans.
Κι όταν η αγωνιστική δράση βρισκόταν σε τόπους που τότε είχαν λιγότερες απαγορεύσεις, τροποποιούσαν τα λογότυπα πάνω στα μονοθέσια και στις στολές των αθλητών και των μηχανικών.
Πλέον, η άμεση διαφήμιση παραδοσιακών προϊόντων καπνού στη Formula 1 απαγορεύεται ουσιαστικά σε όλες τις χώρες που διεξάγονται αγώνες. Οι ομάδες πάντως, έχουν βρει τον τρόπο να συνάπτουν εμπορικές συνεργασίες με καπνοβιομηχανίες, αλλά όχι με τόσο φανερό τρόπο όπως παλαιότερα. Ένα barcode ή ένα μικρό QR Code που οδηγεί σε τσιγάρα ή προϊόντα νικοτίνης, συντηρεί την κατάσταση και ξεφεύγει από τις παραβιάσεις διεθνών κανονισμών.
Η F1 συνολικά έχει στραφεί σε άλλους κλάδους, όπως η τεχνολογία, τα χρηματοοικονομικά, η ενέργεια, τα κρυπτονομίσματα, αντικαθιστώντας μια εποχή που τα χρώματα των μονοθεσίων ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα με τις καπνοβιομηχανίες. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ακόμα κάποια λογότυπα που ενοχλούν και η Ferrari με την McLaren ίσως αναγκαστούν να κάνουν κάποιες τροποποιήσεις στην… εικόνα τους, λίγες ώρες πριν ξεκινήσει το πρωτάθλημα του 2026.
Σύμφωνα με το Reuters, 162 αντικαπνιστικές ομάδες, αποτελούμενες από ακτιβιστές και επιστήμονες, ξεκίνησαν μία εκστρατεία για να σταματήσουν τη νέα διαφήμιση της Philip Morris International πάνω στο μονοθέσιο της Scuderia Ferrari μέσω του Zyn και της British American Tobacco στο όχημα της McLaren μέσω του Velo. Πρόκειται για δύο προϊόντα που αφορούν σακουλάκια νικοτίνης. Ναι μεν δεν καπνίζονται, αλλά η χρήση τους είναι εθιστική.
«Χορηγώντας ομάδες της F1, οι καπνοβιομηχανίες επιδιώκουν να προσεγγίσουν τους ίδιους νέους ανθρώπους που η FIA έχει εργαστεί σκληρά για να προσελκύσει», έγραψαν σε επιστολές οργανισμοί όπως η Εκστρατεία για Παιδιά Χωρίς Καπνό και η Αμερικανική Πνευμονολογική Εταιρεία.
«Η Formula 1 δεν πρέπει να είναι συνένοχη σε αυτές τις προσπάθειες», ανέφερε επίσης η επιστολή που απευθύνεται στον κάτοχο των εμπορικών δικαιωμάτων. Οι ακτιβιστές έστειλαν επίσης επιστολές σε συνεργάτες της F1 με μεγάλο αριθμό νέων οπαδών, όπως η Disney και η Lego, ζητώντας την απαγόρευση της διαφήμισης των εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης.
Απαντώντας σε ανησυχίες σχετικά με τέτοιες χορηγίες, δεδομένου του αυξανόμενου νεανικού κοινού του αθλήματος, το Formula One Group δήλωσε ότι συμμορφώνεται με όλους τους ισχύοντες νόμους. Η McLaren σημείωσε ότι οι ψηφιακές δραστηριότητες της στον τομέα της διαφήμισης έχουν ηλικιακό περιορισμό, ενώ η Scuderia Ferrari δεν απάντησε καν. Ούτε οι εταίροι της Formula One Group απάντησαν αμέσως σε αιτήματα για σχολιασμό των επιστολών που στάλθηκαν την Τετάρτη (4 Μαρτίου).
Τα σακουλάκια νικοτίνης που αποτελούν έναν ταχέως αναπτυσσόμενο εμπορικά κλάδο, αποτελούν κεντρικό στοιχείο των προσπαθειών των καπνοβιομηχανιών να παρουσιάσουν τον εαυτό τους ως εταιρεία που επικεντρώνεται σε προϊόντα χαμηλότερου κινδύνου για πρώην καπνιστές.
«Οι ενήλικες καταναλωτές προϊόντων νικοτίνης έχουν χόμπι, ενδιαφέροντα και παρακολουθούν αθλητικές εκδηλώσεις και θα τους συναντήσουμε εκεί που βρίσκονται», δήλωσε εκπρόσωπος της Philip Morris International, ενώ British American Tobacco δήλωσε ότι οι δραστηριότητές της που σχετίζονται με τη McLaren συμμορφώνονται με όλους τους κανονισμούς.
Την ίδια ώρα, η Γιολόντα Ρίτσαρντσον, πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της Εκστρατείας για Παιδιά Χωρίς Καπνό, δήλωσε ότι η F1 και οι συνεργάτες της θα πρέπει να επανεξετάσουν τους δεσμούς τους με τη βιομηχανία καπνού, ακόμη και με τα νέα προϊόντα που διατηρούν τον ίδιο στόχο: «Να εθίσει τους νέους, να τους εθίσει για όλη τους τη ζωή χωρίς να τους κάνει να δείχνουν εθισμένοι».
Επιπλέον, δύο ακαδημαϊκοί, που ναι μεν υποστηρίζουν τη χρήση φακέλων νικοτίνης για τη μείωση των βλαβών που σχετίζονται με το κάπνισμα, συμφώνησαν ότι ούτε τέτοια προϊόντα δεν πρέπει να προωθούνται μέσω αθλητικών χορηγιών. «Τα σακουλάκια είναι λιγότερο επιβλαβή από τα τσιγάρα, αλλά δεν είναι ακίνδυνα και θα πρέπει να απευθύνονται μόνο σε πρώην καπνιστές», δήλωσε ο Καρλ Έρικ Λουντ, ερευνητής στο Νορβηγικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας.
«Οι εταιρείες κατανοούν ότι οι αγώνες αυτοκινήτων προσελκύουν πολλούς εφήβους και νομίζω ότι δείχνουν το πραγματικό τους πρόσωπο», κατέληξε ο Κέβιν Γουάρνερ, ομότιμος καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν.
