Ο άνθρωπος πίσω από την επιτυχία της Βαλένθια: Γιος χασάπη που έγινε ο δεύτερος πλουσιότερος Ισπανός
Η Βαλένθια επέστρεψε στην Euroleague με νέο όραμα, νέο γήπεδο και μία αγωνιστική λάμψη που δεν... αγοράζεται. Βέβαια το «αφεντικό» πλήρωσε μισό δισεκατομμύριο...
Όσοι τον έχουν γνωρίσει τον περιγράφουν ως έναν πρακτικό άνθρωπο, ευθύ και αυστηρό. Κάπως ψυχρό στις σχέσεις του. Όσοι έχουν συνεργαστεί μαζί του καταλαβαίνουν τους λόγους για τους οποίους θεωρείται έως και ντροπαλός με μια πρώτη ματιά, μα σημειώνουν πως στη δουλειά είναι σχεδόν εμμονικός με την παραγωγικότητα και τις σκληρές διαπραγματεύσεις.
Ο Χουάν Ρόιγκ, όπως τον φωνάζουν οι περισσότεροι Ίβηρες, αν και οι Βαλενθιάνοι που τον ξέρουν καλύτερα το επώνυμό του το προφέρουν (κάτι σαν) Ροτς, εδώ και σχεδόν 20 χρόνια είναι ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στην Ισπανία. Εσχάτως, υπολογίζεται ως ο δεύτερος πλουσιότερος και θα ήταν ο πρώτος αν ο Αμάνθιο Ορτέγα δεν είχε τη… φαεινή ιδέα να δημιουργήσει την «Inditex» (γνωστή για τα καταστήματα Zara και Bershka) και εκμεταλλευόμενος τις «δεσμεύσεις» του σύγχρονου καταναλωτή μετατράπηκε σε έναν από τους πλουσιότερους του πλανήτη.
Ναι μεν, ο Ρόιγκ, στις λίστες των εύπορων της Ισπανίας έρχεται δεύτερος, αλλά μάλλον το δικό του όνομα συζητιέται περισσότερο στις κερκίδες, στα media και στους αγωνιστικούς χώρους, σε όλα τα στέκια των φιλάθλων. Όχι μόνο γιατί η ομάδα που έχει επενδύσει μέρος της περιουσία του απέκλεισε τον Παναθηναϊκό στα Playoffs της EuroLeague με τρόπο εντυπωσιακό και προκρίθηκε για πρώτη φορά στην ιστορίας της σε Final Four. Κυρίως γιατί η φήμη του πηγάζει από την επίδραση που έχουν όλες του οι κινήσεις σε ολόκληρη την πόλη και λόγω της επιχειρηματικής του δράσης απ’ άκρη σε άκρη της Ισπανίας.
Το χασάπικο το έκανε 1.600 σούπερ μάρκετ
Ο Χουάν Ρόιγκ Αλφόνσο, όπως είναι το πλήρες όνομά του, γεννήθηκε στη Βαλένθια στις 8 Οκτωβρίου του 1949. Ο πατέρας του ήταν χασάπης και μαζί με τη μητέρα του άνοιξαν τη δεκαετία του ‘50 ένα χασάπικο σε μία μικρή περιοχή της Βαλένθια, τη Λα Πόμπλα ντε Φενάλς. Ονόμασαν το μαγαζί «Carnicas Roig» (δηλαδή, «Τα κρέατα του Ρόιγκ») και μέχρι το 1981 είχαν καταφέρει να δημιουργήσουν μία μικρή αλυσίδα με οκτώ υποκαταστήματα. Αυτά βρήκε ως κληρονομιά ο Χουάν Ρόιγκ, ο οποίος τη δεκαετία του ‘80 ανέλαβε την επιχείρηση μαζί με τα αδέλφια του, αργότερα μαζί με τη σύζυγό του (εξαγοράζοντας τα ποσοστά τους) και την… απογείωσε.
Πρόκειται για τον άνθρωπο που έφερε την επανάσταση στην λιανική πώληση της χώρας. Ήταν ο πρώτος που εγκατέστησε συστήματα με barcode και scanners στην Ισπανία και ένας από τους πρώτους που το τόλμησε σε όλη την Ευρώπη. Το έκανε ακόμα και πριν τη μεγάλη επέκταση, εντός των μικρών ή μεγαλύτερων τότε χασάπικων, που σύντομα έγιναν αμέτρητες υπεραγορές. Σε όποιο στενό και να στρίψεις στην Ισπανία πλέον, όλο και θα δεις ένα σούπερ μάρκερ με την επωνυμία «Mercadona». Είναι το δημιούργημα του Ρόιγκ, του μεγαλύτερου από τα έξι παιδιά της οικογένειας. Τα «Mercadona» είναι επίσης και η πρώτη επιλογή του κόσμου. Υπάρχει λόγος γι’ αυτό.
Η στρατηγική στην οικονομική κρίση του 2008 και η σύνδεση του με το PP
Μέχρι το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης του 2008, τα «Mercadona» υπήρχαν παντού. Χίλια καταστήματα σε όλη την επικράτεια. Τότε ήταν που άρχισε η πίεση, αλλά για τους… άλλους.
Ο Ρόιγκ, δεν ήταν ποτέ απλώς το αφεντικό που παρατηρούσε τους ισολογισμούς, αλλά είχε ανέκαθεν συχνή φυσική παρουσία στα καταστήματα, στην εταιρεία και οι αποφάσεις του αφορούσαν και την καθημερινότητα, όχι μόνο τα μακροπρόθεσμα πλάνα. Έτσι, όταν οι πολιτικές και οικονομικές συνθήκες της εποχής δημιούργησαν μία κατάσταση ανυπόφορη (και διαχρονική απ’ ότι φαίνεται), τα «Mercadona» αποφάσισαν να γίνουν τα σούπερ μάρκετ του λαού. Τουλάχιστον έτσι διαφημίστηκαν και... έπιασε. «Ρίχνουμε τις τιμές, κρατάμε την ποιότητα», έλεγε το σλόγκαν τους, αλλά το γκελ στην κοινωνία έγινε με το άνοιγμα πολλών νέων θέσεων εργασίας που ειδικά εκείνη την περίοδο ήταν σημαντικές.
Μην φανταστεί κανείς πως ο Χουάν Ρόιγκ είναι ένας «ρομαντικός» σοσιαλιστής ή ο Ρομπέν των Δασών. Η σχέση του με το συντηρητικό Χριστιανοδημοκρατικό κόμμα της Ισπανίας (People’s Party, γνωστό και ως PP) είναι γνωστή. Δεν είναι μέλος του, έχει αρνηθεί πως είναι χρηματοδότης, αλλά σίγουρα παραμένει… φαν! Για αρκετούς αυτή του η πολιτική σύνδεση έχει καταγραφεί ως το αρνητικό της διαδρομής του, ενώ έχει επικριθεί από πολιτικούς αντιπάλους και αντικρουόμενα επιχειρηματικά συμφέροντας για κάποιες πρακτικές που έχουν μονοπωλιακό χαρακτήρα.
Όπως και να έχει, μεγάλο μέρος του πληθυσμού αξιολόγησε θετικά τις πρακτικές του και πλέον τα «Mercadona» μετρούν 1.600 καταστήματα, ενώ ο ίδιος Χουάν Ρόιγκ είναι ο εμπνευστής, ο δημιουργός της «αυτοκρατορίας», αλλά συνιδιοκτήτης της με την εδώ και 53 χρόνια σύζυγό του, που κάποτε ήταν συμφοιτήτριά του.
Το δικό του 52% στην επιχείρηση πάντως, αποτιμάται σε μία προσωπική περιουσία που σύντομα υπολογίζεται πως θα φθάσει τα 10 δισεκατομμύρια (καθαρά). Συνολικά τα «Mercadona» αποτιμούνται στα 36 δισεκατομμύρια δολάρια. Διόλου άσχημα για τον γιο του χασάπη, που δεν τα πήγαινε καλά στο σχολείο, με το ζόρι σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και λίγα οικονομικά, αλλά αντιλήφθηκε στην πορεία πως ακριβώς παίζεται το παιχνίδι, ειδικά στο «καρτέλ» των σούπερ μάρκετ και επιβλήθηκε. Τώρα, μαθαίνει και το μπάσκετ. Ή μήπως το ορίζει κι αυτό.
Κάνοντας τη Βαλένθια από νυχτερίδα, πεταλούδα
Το έμβλημα της πόλης της Βαλένθιας έχει πάνω του μία μαύρη νυχτερίδα. Γι’ αυτό και στον κόσμο των σπορ έχει επικρατήσει να λέμε τις ομάδες από εκείνα τα μέρη «Νυχτερίδες». Ήταν ξακουστές για χρόνια, όταν το ποδοσφαιρικό κλαμπ έκανε μεγάλη αίσθηση στους αγωνιστικούς χώρους του Champions League. Όλοι στην πόλη πια έχει εστιάσει στο μπάσκετ και με τον τρόπο του ο Χουάν Ρόιγκ ευθύνται και γι’ αυτό.
Από το 1986 δείχνει εμπράκτως της συμπαράστασή του στην ομάδα μπάσκετ της Βαλένθια. Μέτοχος με πλειοψηφικό πακέτο και ισχυρός χρηματοδότης υπήρξε από καιρό. Το 2020 όμως, ο Χουάν Ρόιγκ πήρε τη μεγάλη απόφαση. Ήθελε η δικιά του… νυχτερίδα να μοιάζει περισσότερο με πεταλούδα. Και για να μεταμορφωθεί σε τέτοια, έπρεπε να βρίσκεται μέσα σε ένα χώρο που θα νιώσει την αναγέννηση. Τι έκανε για να συμβεί αυτό; Απλώς έδωσε τις κατευθύνσεις που ήταν ξεκάθαρες: «Θέλω να φτιάξουμε το καλύτερο γήπεδο μπάσκετ». Και όταν του είπαν πως θα κοστίσει 400 εκατομμύρια δολάρια, εκείνος απάντησε: «Κανένα πρόβλημα». Μόνο που αποφάσισε, μιας και έβαζε όλα τα λεφτά εκείνος, το εντυπωσιακό γήπεδο της Βαλένθια που η κατασκευή του ολοκληρώθηκε το 2025 να ονομαστεί «Roig Arena». Κάπως εγωπαθητικό θα σκεφτεί κανείς, αλλά αυτός που έχει τα λεφτά ή το πιστόλι κάνει κουμάντο σε τέτοιες περιπτώσεις.
Μέσα στην Roig Arena πάντως, η πρώτη μεγάλη επιτυχία επετεύχθη. Το βράδυ της Τετάρτης (13 Μαϊου) η Βαλένθια νίκησε στο Game 5 τον Παναθηναϊκό και πήρε μία πρόκριση που δεν είχε καταγράψει ποτέ στην ιστορία της. Άλλωστε, ήταν μόλις η δεύτερη φορά που συμμετείχε στα Playoffs της διοργάνωσης και για τον Παναθηναϊκό αποδείχθηκε η δική του… φαρμακερή. Διότι, στο T-Center της Αθήνας, τις μέρες του Final Four δεν θα υπάρχουν τριφύλλια, αλλά νυχτερίδες. Ή μήπως πεταλούδες…